หิว เป็น นามธรรม
สิ่งที่จิตรู้ เป็นนามธรรมก็ได้ เป็นรูปธรรมก็ได้ ไม่ได้หมายความว่า จิตรู้เฉพาะ รูปธรรมเท่านั้น
ขณะที่หิว
จิต-เจตสิก เป็น สภาพรู้ คือ รู้สึกหิว
รูป เป็น ปัจจัย ให้เกิด สภาพหิว.
หมายความว่า
มีร่างกาย (กลุ่มของรูป)....จึงเป็น " เหตุปัจจัย" ให้ รู้สึกหิวเพราะมีรูป ที่เรียกว่า ร่างกาย(ที่ยังมีชีวิต)จึงเป็นเหตุปัจจัยให้เกิด สภาพหิว.
แต่ โต๊ะ เก้าอี้ ฯลฯ เป็นรูปที่ไม่มีใจครอง(ไม่มีชีวิต)...ไม่หิว
ฉะนั้น "หิว"ไม่ใช่รูป...แต่ รูป เป็นปัจจัยให้เกิด " หิว"
ขณะ หลับสนิท
ขณะนั้น จิต รู้ "อารมณ์ที่ไม่ปรากฏ" เรียกจิตประเภทนี้ ว่า " ภวังคจิต"
อารมณ์ที่ไม่ปรากฏ
คือ อารมณ์ที่ ไม่ปรากฏ ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ. เราจึงไม่รู้อารมณ์ขณะที่หลับ เพราะเป็นอารมณ์ที่ไม่ปรากฏ...แต่ ต้อง มี
ขณะที่หลับสนิท เป็น จิต คือ สภาพรู้ที่รู้อารมณ์ แต่ไม่ใช่อารมณ์ของชาตินี้
เพราะ จิต ทำงานตลอดเวลา ไม่มีวันหยุด.
ส่วนขณะที่ตื่น
เช่น เห็น ได้ยิน หรือ ฟังเสียงคนอื่น เป็นต้น
ขณะนั้น...กล่าวโดยปรมัตถ์
ไม่พ้นไปจาก การทำงาน ของ จิต เจตสิก และรูปโดยการเป็นปัจจัย ในการเกิด-ดับ สืบต่อเพราะ จิต เจตสิก รูป จะปราศจากกันไม่ได้และ จะต้องรู้ อารมณ์ที่ปรากฏ ทางตาหู จมูก ลิ้น กาย ใจ ที่ละอย่าง เท่านั้น
ถ้าไม่มี จิต....เจตสิก ก็ไม่เกิด
ถ้าไม่มี เจตสิก....จิต ก็ไม่สามารถเกิดได้
ส่วน รูป เป็นสิ่งที่ถูกรู้เท่านั้น และ รู้ได้ เมื่อรูปปรากฏกับจิต
แต่รูป ไม่มีรู้อะไรเลย. หมายความว่า รูป เป็นอารมณ์ของจิตและเจตสิกเช่น เสียง สี แข็ง อ่อน เป็นต้น
รูป ไม่สามารถรู้อะไรได้เลย...รูปจึงกลายเป็นนาม ไม่ได้.
นาม รู้ นาม ได้
นาม รู้ รูป ได้
แต่ รูป รู้นามไม่ได้.
|
